දිනෙන් දින බුදු සසුනට විරුද්ධව එල්ල වෙමින් පවතින බියකරු තර්ජන හමුවේ, මතු පරපුරේ හයපත තකා “බුදු සසුන රැක ගැනීම” කාලීන අවශ්යතාවයක් බවට පත් වී තිබේ. ඒ සඳහා පෙළගැසෙන බොහෝ දෙනා හට දක්වන මතවාදීමය සහයෝගයක් වශයෙන් මෙම ලිපිය දිග හැරෙයි.
… බුදු දහමෙහි ඇති ගුණයක් වන “අකාලික” නැමැති ගුණය …
“අකාලික” දහම් ගුණයට අනුව බුදු දහම සදාකාලිකව ලෝකයේ රැඳේ යැයි සමහර අය අදහන අතර ඔවුන්ට අනුව සදාකාලිකව පවත්නා බුදු දහම අමුතුවෙන් රැක ගැනීමට දෙයක් නැත. නමුත් “අකාලික” යනු “සදාකාලික” යන්න ද? අකාලික ගුණය ගැන සමිද්ධි සූත්රයේ මෙලෙස දැක්වෙයි.
[[සූත්ර පිටකය, සංයුත්ත නිකාය, සගාථ වර්ගය, දෙවතාසංයුත්තය, නන්දන වර්ගය, සමිද්ධි සූත්රයෙන්]]
“මේ ධර්මය වනාහී මේ ආත්මයෙහිම තමා ඇස් හමුයෙහි ඵල ඇත්තේය. අකාලිකය (කල් නොයවා පල දෙන්නේය.)”
අකාලික දහම් ගුණ පදය විශුද්ධිමාර්ගයෙහි විග්රහ වන්නේ මෙ සේ ය:
“අත්තනො ඵලදානං සන්ධාය නාස්ස කාලොති අකාලො, අකාලොයෙව අකාලිකො. න පඤ්චාහසත්තාහාදිහෙදං කාලං ඛෙපෙත්වා ඵලං දෙති, අත්තනො පන පවත්තිසමනන්තරමෙව ඵලං දෙති” -
තමන් ගේ හෙවත් තමන් විසින් කරන ලද කුශල කර්මයාගේ ඵලදානය හෙවත් විපාක දීම සඳහා බැලිය යුතු කාලයක් නැත්තේ නු යි අකාල නම් වේ. අකාලය ම අකාලික යි. ලෞකික කුශලයනට මෙන් විපාක දීමට පස් දින සත් දින ආදි හෙද ඇති කාලය ගෙවා පල නො දේ. තමන් ගේ හෙවත් ලොකොන්තර කුශල කර්මයාගේ පැවැත්මට අනතුරු වැ ම පල දේ.
ඒ අනුව “අකාලික” පදය ධර්මාර්ථමය වශයෙන් ගත් කල “කිසිදු කාලයක් නොගොස් විපාක දෙයි” යන අරුත ලැබේ. ඉහත නිර්වචන අනුව “අකාලික” යනු “සදාකාලික” හෝ “කාලය රහිත” නොවන බව පැහැදිළි වෙයි.
… බුද්ධ ධර්මය අතුරුදන් වීම …
ධර්මය අතුරුදන් විම යනු, අනිච්ච දුක්ඛ අනාත්ම යන ත්රිලක්ෂණයන් තවදුරටත් බලනොපැවැත්වීම ලෙස වරදවා නොගත යුතුය. බුද්ධ ධර්මය යනු නිර්වාණමාර්ගය නිසා, ධර්මය අතුරුදන් වීම යනු නිර්වාණ මාර්ගය අවබෝධ කරගැනීමේ හැකියාව නැති වී යාමක් බව සූත්ර දේශනා අනුව පැහැදිළි වෙයි. එනම් ත්රිලක්ෂණය හැම කල්හිම තිබුණ පමණට, බුදු දහම අවබෝධ කරගෙන නිර්වාණය ලබාගත නොහැකිනම් බුදු දහම අතුරුදන් වී ඇත. යම් කලකදී බුද්ධ දේශනාව වටහා ගැනීමට නොහැකි වී යාමට හේතු ලිපියේ මැද කොටසේදී විස්තර වෙයි. නමුත් එලෙස අතුරුදන් වු බුදු දහම නැවතත් තවත් බුද්ධෝත්පාද කල්පයකදී ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක්ම විසින් මතු කර ගන්නා බව සංයුත්ත නිකායේ නගර සූත්රය ආදී සූත්ර දේශනාවන් හි දැක්වේ.
… සද්ධර්මය අන්තර්ධාන වෙන ආකාරයන්, සූත්ර දේශනා වලට අනුව …
බුදු දහම අන්තර්ධාන වෙන ආකාරය ත්රිපිටකයේ දැක්වෙන අතර, අප ණැන පමණින් එම සූත්ර දේශනා මෙලෙස පෙළගස්වමු.
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, පඨම සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
“මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදහන්වීම පිණිස පවතිත්.”
“කවර පසක්ද යත්? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුහු සකස්කොට ධර්මය නොඅසත්ද, සකස්කොට ධර්මය නොපිරිවහත්ද, සකස්කොට ධර්මය නොදරත්ද, සකස්කොට දරන ලද ධර්මයන්ගේ අත්ර්ථය පරීක්ෂා නොකරත්ද, සකස්කොට අන්ර්ථය දැන, ධර්මය දැන, ධර්මයට අනු ධර්මයෙහි නොපිළිපදිද්ද යන පසයි.”
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, දුතිය සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
“මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදහන්වීම පිණිස පවතිත්. ”
“කවර පසක්ද යත්. මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂූහු සූත්රය, ගෙය්යය, වෙය්යාකරණය, ගාථාය, උදානය, ඉතිවුත්තකය, ජාතකය, අබ්භූත ධර්මය, වෙදල්ලය යන ධර්මය නොපිරිවහද්ද, මහණෙනි, මේ පළමුවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස පවතී.
“මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් අනුන්ට දේශනා නොකෙරෙත්ද, මහණෙනි, මේ දෙවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.”
“මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් අනුන්ට නොකියවත්ද, මහණෙනි, මේ තුන්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණස පවතීි.”
“මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් සජ්ඣායනා නොකරත්ද, මහණෙනි, මේ සතරවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.”
“මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය සිතින් අනුව කල්පනා නොකෙරෙත්ද, අනුව නොසොයත්ද, සිතින් අනුව සළකා නොබලත්ද, මහණෙනි, මේ පස්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස, අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.”
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, තතිය සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතිත්.
´´කවර පසක්ද යත්? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂූහු නොමනා කොට ගන්නා ලද සූත්රාන්තය නපුරුකොට බහණලද පද ව්යඤ්ජනවලින් යුක්තව පිරවහද්ද, මහණෙනි, අයහපත්කොට බහණලද පද ව්යඤ්ජන ඇත්තහුගේ අර්ථයද දුරවබෝධ වේ. මහණෙනි, මේ පළමුවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු නපුරු වචන ඇත්තාහු, අකීකරුභාවය කරන්නාවූ ධර්මයන්ගෙන් යුක්තවූවාහු නොඉවසන්නාහු අනුශාසනාව පැදකුණු කිරීමෙන් නොගන්නාහු වෙත්ද, මහණෙනි, මේ දෙවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. බහුශ්රුතවූ, පැමිණි ආගම ඇත්තාවූ, ධර්මය දරන්නාවූ, විනය දරන්නාවූ, මාතෘකා දරන්නාවූ යම් ඒ භික්ෂූහු වෙත්ද, ඒ භික්ෂූහු සකස්කොට සූත්රාන්තය අනිකාට නොකියවත්ද, ඔවුන්ගේ ඇවෑමෙන් සූත්රාන්තය තෙම සුන්වූ මුල් ඇත්තේ පිළිසරණ රහිත වේත මහණෙනි, මේ තුන්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. ස්ථවිර භික්ෂූහු ප්රත්ය බහුල කොට ඇත්තාහු, සස්න ලිහිල් කොට ගත්තාහු, නීවරණයන්ට බැස ගැන්මෙහි පෙරදැරි වූවාහු, උතුම් විවේකයෙහි බහා තබන ලද ධුර ඇත්තාහු වෙද්ද, නොපැමිණියහුගේ පැමිණීම පිණිස, නොලබන ලද්දහුගේ ලැබීම පිණිස, ප්රත්යක්ෂ නොකරණ ලද්දහුගේ ප්රත්යක්ෂකිරීම පිණස, වීය්ර්යය පටන් නොගණිද්ද, ඔවුන්ගේ පශ්චම ජනතාව දෘෂ්ටානුගතියට පැමිණේ. ඒ ජනතාවද ප්රත්ය බහුලකොට ඇත්තී, සස්න ලිහිල් කොට ගැණීම ඇත්තී. නීවරණයන්ට බැස ගැන්මෙහි පෙරදැරිවූවා, උතුම් විවේකයෙහි බහා තබන ලද ධුර ඇත්තී වේ. නොපැමිණියහුගේ පැමිණීම පිණිස. නොලබන ලද්දහුගේ ලැබීම පිණිස, ප්රත්යක්ෂ නොකරණ ලද්දහුගේ ප්රතයක්ෂ කිරීම පිණිස වීය්ර්යය පටන් නොගණියි. මහණෙනි, මේ සතරවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහවීම පිණිස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතිත්.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. සංඝතෙම බිඳුනේ වේද, මහණෙනි, භික්ෂු සංඝයා බිඳුනු කල්හි වනාහි ඔවුනොවුන්ට ආක්රොෂ කරන්නාහුද වෙත්. ඔවුනොවුන්ට නින්දා කරන්නාහුද වෙත්. ඔවුනොවුන් දුරු කරන්නාහුද වෙත්. ඔවුනොවුන් හැර දමන්නාහුද වෙත්. එහි අප්රසන්න වූවාහුද නොපහදිත්. ප්රසන්නවූද ඇතැම් කෙනෙකුගේ අන් පරිදි බව වේ. මහණෙනි, මේ පස්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ
මුවහවීම පිණිස අතුරුදන්වීම පිණිස පවතිත්.
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන පමාද සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ ප්රමාදය සද්ධර්මයාගේ විනාසය පිණිසත් අතුරුදන්වීම පිණිසත් පවතීද, මහණෙනි, ඒ බඳු අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. මහණෙනි, ප්රමාදය සද්ධම්මයාගේ විනාසය පිණිසද අතුරුදන්වම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන කොසජ්ජ සූත්රසූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ කුසීතභාවය සද්ධර්මයාගේ විනාසය පිණිසත් අතුරුදන්වම පිණිසත් පවතීද, මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, කුසීතභාවය සද්ධර්මයාගේ විනාසය පිණසත් අතුරුදන්වම පිණිසත් පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධානමහිච්ඡතා සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ දැඩි ලෝභී බව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත්
පවතීද, මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, දැඩි ලෝභී බව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන අසන්තුට්ඨිතා සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ ලද දෙයින් සතුටු නොවන බව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතීද, මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, ලද දෙයින් සතුටු නොවන බව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන අයෝනිසෝමනසිකාර සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ අනුවණින් මෙනෙහි කිරීම සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, අනුවණින් මෙනෙහි කිරම සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත් අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තර අසම්පජඤ්ඤ සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ මුළාබව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත්, අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, මුළාබව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත්, අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
ඉහත සූත්රයේ දැක්වෙන පරිදි වර්තමානයේදී සමහරුන් එක් එක් මතවාදයන්ට “මුලා වී” එම මතවාදයන් අන් අය ඉදිරියේ ඔප්පු කිරීමට, වරෙක ශ්රී සද්ධර්මයේ එම මතවාදය සමීපව යන කොටසක් පමණක් ගනිමින්ද, තවත් වරෙක එම මතවාදයට විරුද්ධ ධර්ම කොටස් පතික්ෂේප කරමින්ද, තවත් වරෙක එම මතවාදය ඔප්පු කිරීමට බුදු දහම විකෘති කර දක්වමින්ද හැසිරෙයි. එනිසා ද්රව්යවාදීන්, ස්ත්රීවාදීන්, මාක්ස්වාදීන්, විඤ්ඤාණවාදීන්, හේතුවාදීන්, ගෝත්රිකවාදීන්, ඉතිහාස අතිශෝක්තිකවාදීන් මෙන්ම විද්යාගමිකයන්, නිර් ආගමිකයන් ආදීන් බුදු දහම හෝ ශාසනයට බලපාන දෑ විස්තර කිරීමේදී , ඒවා කියවන අය විසින් ත්රිපිටක මූලාශ්ර අනුව සසඳා බැලිය යුතුය. මන්දයත් ඉහත එක් එක් මිත්යාදෘෂ්ඨිකයින්ට අවශ්ය තමන් දෘෂ්ඨිගත වූ මතවාදයන් සාධාරණීකරනය කිරීමට මිස බුදු දහම හදාරා නිර්වාණාවබෝධය ඇතිකරගැනීම නොවන නිසාය. “පරස්පර ධර්ම දේශනා සහ ධර්ම ප්රතිරූපකයන් අතරින් නිවැරදි ධර්මය හඳුනාගන්නා ආකාරය” ගැන සිංහල බෞද්ධයා වෙබ් අඩවියේ මීට පෙර විස්තර වුණ ලිපිය ඒ සඳහා උපකාර වේවායි පතමි.
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන පාපමිත්තා සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, එසේම පාපමිත්රතාව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත්, අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, පාපමිත්රතාව සද්ධර්මයාගේ විනාශය පිණිසත්, අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මන්තරධාන අකුසලානුයොග සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, එසේම අකුශල ධර්මයන්හි යෙදීම හා කුශල ධර්මයන්හි නොයෙදීම යන මේ කරුණු හෙවත් ( ස්වභාවයෝ ) සද්ධර්මයාගේ (හෙවත් ශාසනයාගේ ) විනාශය පිණිසද, අතුරුදන් වීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, අකුශල ධර්මයන්හි යෙදීම හා කුශල ධර්මයන්හි නොයෙදීම යන මේ කරුණු හෙවත් (ස්වභාවයෝ ) සද්ධර්මයාගේ (හෙවත් ශාසනයාගේ ) විනාශය පිණසත්, අතුරුදන් වීම පිණිසත් පවතී.´´
… සද්ධම්ම ප්රතිරූපක …
සංයුත්ත නිකායේ, කස්සප සංයුත්තයේ, සද්ධම්මප්පතිරූපක සූත්රය තුළින් ධර්මය අතුරුදන් වෙන ආකාරය ඉතාමත් මැනැවින් විස්තර කෙරී ඇත.
සද්ධම්මප්පතිරූපක සූත්රය.
මා විසින් මෙසේ අසසන ලදි. එක් සමයෙක්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ අනේ පිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වාසය කරණ සේක.
ඉක්බිති, ආයුෂ්මත් මහා ස්සප තේම් භාග්යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක් හිද එතැන්හි පැමිණියේය. පැමිණ භාග්යවතුන් වහන්සේ වැඳ එක් පසෙක හුන්නේය. එක් පසෙක හුන්නාවු ආයුෂමත් මහාකාශ්යප තෙම භාග්යවතුන් වහන්සේට මෙය කීයේය.
ස්වාමීණි, යම් හෙයකින් පෙර ශික්ෂාපදයෝ ඉතා ස්වල්ප වූවාහුද බොහෝවූ භික්ෂුහු රහත් බැව්හි පිහිටියාහුද ඊට හේතු කවරේද ප්රත්යය කවරේද ස්වාමීනි, යම් හෙයකින් දැන් ශික්ෂාපදයෝ ඉතා බොහෝ වූවාහුද ඉතා ස්වල්පවූ භික්ෂුහු රහත් බැව්හි පිහිටියාහුද ඊට හේතුව කවරේද, ප්රත්යය කවරේද කස්සපය, මෙය වනාහි මෙසේ වෙයි. සත්වයන් පිරිහෙන කල්හි සද්ධර්මය අන්තර්ධාන වන කල්හි ශික්ෂාපද ඉතා බොහෝ වෙත්. ඉතා ස්වල්පවූ භික්ෂුහු රහත්බැව්හු පිහිටත්. කස්සපය යම්තාක් ලොකයෙහි සද්ධර්ම ප්රතිරූපකයන් (පෙනුමෙන් සද්ධර්මය වැන්නක්) නූපදිද, ඒතාක් සද්ධර්මයාගේ අන්තර්ධානය නොවේ. කස්සපය යම් තැනක පටන් ලොකයෙහි සද්ධර්ම ප්රතිරූපකයක් (පෙනුමෙන් සද්ධර්මය වැන්නක් ) උපදීද එකල්හී සද්ධර්මයාගේ අනතර්ධානය වෙයි. කස්සපය, යම්සේ වනාහි යම්තාක් කල් ජාතරූප ප්රතිරූපකයක් (පෙනුමෙන් රත්රන් වැන්නක්) ලොකයෙහි නූපදීද, ඒ තාක් කල් ජාතරුපයාගේ (රත්රනයේ) අන්තර්ධානය නොවේ. කස්සපය, යම් තැනෙක පටන් ජාතරූප ප්රතිරූපකයක් (පෙනුමෙන් රත්රන් වැන්නක්) ලෝකයෙහි උපදීද අනතුරුව ජාතරූපයාගේ (රත්රනයේ) අන්තර්ධානය වෙයි. කස්සපය මෙසේම වනාහි යම්තාක් කල් සද්ධර්ම ප්රතිරූපකයක් (පෙනුමෙන් සද්ධර්මය වැන්නක්) ලෝකයෙහි නූපදීද ඒතාක් කල් සද්ධර්මයාගේ අන්තර්ධානය නොවේ. කස්සපය යම් තැනෙක පටන් සද්ධර්ම ප්රතිරූපකයක් (පෙනුමෙන් සද්ධර්මය වැන්නක්) ලොකායහි උපදීද එකල්හී සද්ධර්මයාගේ අන්තර්ධානය වෙයි.
කස්සපය , පඨවිධාතුව සද්ධර්මය අන්තර්ධාන නොකෙරෙයි. අපෝ ධාතුව සද්ධර්මය අන්තර්ධාන නොකෙරෙයි. තේජෝධාතුව සද්ධර්මය අන්තර්ධාන නොකෙරෙයි. වායෝ ධාතුව සද්ධර්මය අන්තර්ධාන නොකරයි. එතකුදු වුවත් මේ ශාසනයෙිම ඒ සද්ධර්මය අන්තර්ධාන කරන්නාවු මෝඩ (හිස්) පුරුෂයෝ උපදිති. කස්සපය යම්සේ වනාහි නැවක් බඩු පිරවීමෙන් කිඳෙයිද කස්සපය සද්ධර්මය වනාහි එසේ පය්ර්යප්ති ප්රතිපත්ති පිරීමෙන් අන්තර්ධාන නොවේ.
කස්සපය, සද්ධර්මය පිරිහෙන්නාවු සද්ධර්මයාගේ නැතිවීම පිණිස අන්තර්ධානවීම පිණිස පවත්නාවු මේ ධර්මයෝ පස්දෙනෙක් වෙත්. කවර පසක්ද? කස්සපය,
[1] මේ ශාසනයෙහි භික්ෂු, භික්ෂුනී , උපාසක , උපාසිකාවෝ ශස්තෲන් වහන්සේ කෙරෙහි ගෞරව නැතිව යටහත් පහත් පැවතුම් නැතිව වාසය කෙරෙත්ද
[2] ධර්මය කෙරෙහි ගෞරව නැතිව යටහත් පහත් පැවතුම් නැතිව වාසය කෙරෙත්ද
[3] සංඝයා කෙරෙහි ගෞරව නැතිව , යටහත් පහත් පැවතුම් නැතිව වාසය කෙරෙත්ද
[4] ශික්ෂාව කෙරෙහි ගෞරව නැතිව, යටහත් පහත් පැවතුම් නැතිව වාසය කෙරෙත්ද
[5] සමාධිය කෙරෙහි ගෞරව නැතිව යටහත් පහත් පැවතුම් නැතිව වාසය කෙරෙත්ද
කස්සපය මේ කරුණු පස සද්ධර්මය පිරිහෙන්නාවූ සද්ධර්මයාගේ නැතිවීම පිණිස අන්තර්ධානවීම පිණිස පවත්නා කරුනු වෙත්.
කස්සපය, සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණස, නැති නොවීම පිණිස, අන්තර්ධන නොවීම පිණිස පවත්නාවූ කරුනු පසක් වෙත්. කවර පසක්ද කස්සපය,
[1] මේ ශාසනයෙහි භික්ෂු භික්ෂුනී ,උපාසක ,උපාසිකාවෝ ශාස්තෲන් වහන්සේ කෙරෙහි ගෞරව සහිතව යටහත් පහත් පැවතුම් ආතිව වාසය කෙරෙත්ද
[2] ධර්මය කෙරෙහි ගෞරව සහිතව යටහත් පහත් පැවතුම් සහිතව වාසය කෙරෙත්ද
[3] සංඝයා කෙරෙහි ගෞරව සහිතව යටහත් පහත් පැවතුම් සහිතව වාසය කෙරත්ද
[4] ශික්ෂාව කෙරෙහි ගෞරව සහිතව යටහත් පහත් පැවතුම් සහිතව වාසය කෙරෙත්ද
[5] සමාධිය කෙරෙහි ගෞරව සහිතව යටහත් පහත් පැවතුම් සහිතව වාසය කෙරෙත්ද
කස්සපය මේ ධර්මයෝ පස්දෙන වනාහි සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස නැති නොවීම පිණිස අන්.ර්ධාන නොවීම පිණිස පවත්නාහුය.
… සද්ධර්මය රැක ගන්නා ආකාරය, සූත්ර දේශනා වලට අනුව …
බුදු සසුනේ පැවැත්ම පිණිස ඉවහල් වෙන සූත්ර දේශනා වල උදෘතයන්, අප ණැන පමණින් මෙලෙස පෙළගස්වමු.
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, පඨම සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහ නොවීම පිණිස, අතුරුදහන් නොවීම පිණිස පවතිත්. ´´කවර පසක්ද යත්? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුහු සකස්කොට ධර්මය අසත්ද, සකස්කොට ධර්මය පිරිවහත්ද, සකස්කොට ධර්මය දරත්ද, සකස්කොට දරන ලද ධර්මයන්ගේ අත්ර්ථය පරීක්ෂා කරත්ද, සකස්කොට අර්ථය දැන, ධර්මය දැන, ධර්මයට අනු ධර්මයෙහි පිළිපදිත්ද යන පසයි.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, දුතිය සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහනොවීම පිණිස අතුරුදන්නොවීම පිණිස පවතිත්.
´´කවර පසක්ද යත්? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂූහු සූත්රය, ගෙය්යය, වෙය්යාකරණය, ගාථාය, උදානය, ඉතිවුත්තකය, ජාතකය, අබ්භූත ධර්මය, වෙදල්ලය යන ධර්මය පිරිවහද්ද, මහණෙනි, මේ පළමුවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහ නොවීම පිණිස, අතුරුදන්නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් අනුන්ට දේශනා කෙරෙත්ද, මහණෙනි, මේ දෙවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහ නොවීම පිණිස, අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් අනුන්ට කියවත්ද, මහණෙනි, මේ තුන්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහ නොවීම පිණස, අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතී.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය විස්තර වශයෙන් සජ්ඣායනා කෙරත්ද, මහණෙනි, මේ සතරවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිස, මුවහ නොවීම පිණිස, අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු අසන ලද පරිදි, පිරවහන ලද පරිදි ධර්මය සිතින් අනුව කල්පනා කරත්ද, අනුව සොයත්ද, සිතින් අනුව සළකා බලත්ද, මහණෙනි, මේ පස්වන ධර්මය තෙම සද්ධම්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස, අතුරුදන් නොවීම පිණස පවතියි.
[[අංගුත්තර නිකාය, පඤ්චක නිපාතය, හතරවන පණ්නාසකය, සද්ධර්ම වර්ගය, තතිය සද්ධර්මන්තරධාන සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, මේ ධර්ම පසක් සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතිත්.
´´කවර පසක්ද යත්? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂූහු මනාව ගන්නා ලද සූත්රාන්තය මනාව බහණලද පද ව්යඤ්ජනවලින් යුක්තව පිරිවහද්ද, මහණෙනි, මනාව බහණලද පද ව්යඤ්ජන ඇති සූත්රාන්තයාගේ අර්ථයද සුඛාවබෝධ වේ. මහණෙනි, මේ පළමුවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. භික්ෂූහු යහපත් වචන ඇත්තාහු, සුවචභාවය කරන්නාවූ ධර්මයන්ගෙන් යුක්තවූවාහු ඉවසන්නාහු අනුශාසනාව පැදකුණු කිරීමෙන් ගන්නාහු වෙත්ද, මහණෙනි, මේ දෙවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. බහුශ්රුතවූ, දැනගත් පිටකත්රය ඇත්තාවූ, ධර්මය දරන්නාවූ, විනය දරන්නාවූ, මාතෘකා දරන්නාවූ යම් ඒ භික්ෂූහු වෙත්ද, ඔවුහු සකස්කොට අනිකාට කියවත්ද, ඔවුන්ගේ ඇවෑමෙන් සූත්රාන්තය තෙම සුන්වූ මුල් ඇත්තේ නොවේ. පිළිසරණ සහිත වේ. මහණෙනි, මේ තුන්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. ස්ථවිර භික්ෂූහු ප්රත්යය බහුල කොට ඇත්තාහු නොවෙද්ද, සස්න ලිහිල් කොට ගත්තාහු නොවෙද්ද, නීවරණයන්ට බැස ගැන්මෙහි බහා තබණලද ධුර ඇත්තාහු, උතුම් විවේකයෙහි පෙරදැරි වූවාහු වෙද්ද, නොපැමිණියහුගේ පැමිණීම පිණිස, නොලද්දහුගේ ලැබීම පිණිස, ප්රත්යක්ෂ නොකරණ ලද්දහුගේ ප්රත්යක්ෂකිරීම පිණිස, වීය්ර්යය පටන් ගණිත්ද, ඔවුන්ගේ පශ්චිම ජනතාව දෘෂ්ටානුගතියට පැමිණේ. ඒ ජනතාවද ප්රත්ය බහුලකොට ඇත්තී නොවේ, සස්න ලිහිල් කොට ගැන්ම ඇත්තී නොවේ. නීවරණයන්ට බැස ගැන්මෙහි බහා තබනලද ධුර ඇත්තී, උතුම් විවේකයෙහි පෙරදැරි වේ. නොපැමිණියහුගේ පැමිණීම පිණිස. නොලද්දහුගේ ලැබීම පිණිස, ප්රත්යක්ෂ නොකරණ ලද්දහුගේ ප්රත්යක්ෂ කිරීම පිණිස වීය්ර්යය පටන් ගණියි. මහණෙනි, මේ සතරවන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
´´මහණෙනි, නැවත අනිකක්ද කියමි. සංඝතෙම සමගිවූයේ, සතුටුවනු ලබන්නේ, විවාද නොකරන්නේ, එක්ව උදෙසීම් ඇත්තේ, පහසුවෙන් වාසය කෙරේද, මහණෙනි, සංඝයා වනාහි සමගිවූ කල්හි ඔවුනොවුන්ට ආක්රොෂ කරන්නාහුද නොම වෙත්. ඔවුනොවුන්ට නින්දා නොකරන්නාහුද වෙත්. ඔවුනොවුන් දුරු කරන්නාහුද නොවෙත්. ඔවුනොවුන් හැර දමන්නාහුද නොවෙත්. එහි අප්රසන්න වූවාහුද පහදිත්. ප්රසන්නවූවන්ගේද බහුලතාවය වේ මහණෙනි, මේ පස්වන ධර්මය තෙම සද්ධර්මයාගේ මුවහ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිස පවතියි.
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිති අප්පමාද සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ අප්රමාද බව සද්ධම්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසත් නොවිනාසය පිණිසත් අතුරුදන් නොවීම පිණිසත් පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, අප්රමාද බව සද්ධම්මයාගේ පැවැත්ම පිණසද නොවිනාසය පිණසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිති විරියාරම්භ සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ සම්යක් ප්රධාන වීය්ර්යය සද්ධම්මයාගේ පැවැත්ම පිණසද විනාස නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, සම්යක් ප්රධාන වීය්ර්යය සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද විනාස නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය,සද්ධම්මට්ඨිති සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ අලෝභී බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද විනාශ නොවීම පිණිස අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, අලෝභී බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසච, විනාශ නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨති සන්තුට්ඨිතා සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ ලද දෙයින් සතුටු වන බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් වීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, ලද දෙයින් සතුටු වන බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිතියෝනිසෝමනසිකාර සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ නුවණින් මෙනෙහි කිරීම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, නුවණින් මෙනෙහි කිරම සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිතිසම්පජඤ්ඤ සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, යම්සේ මනා ප්රඥා ඇති බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, මනා ප්රඥා ඇති බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිති කල්යාණමිත්තතා සූත්රයෙන්]]
´´මහණෙනි, එසේම යහපත් මිතුරන් ඇති බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, යහපත් මිතුරන් ඇති බව සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
[[අංගුත්තර නිකාය, එක නිපාතය, චතුකොටිකය වර්ගය, සද්ධම්මට්ඨිති කුසලානුයෝග සූතයෙන්]]
´´මහණෙනි, එසේම කුශල ධර්මයන්හි නැවත නැවත යෙදීම හා අකුශල ධර්මයන්හි එසේ නොයෙදීම යන මේ කරුණු හෙවත් ස්වභාවයෝ සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතීද, ´´මහණෙනි, ඒ බඳුවූ අනික් එක කාරණයකුදු මම නොම දකිමි. ´´මහණෙනි, කුශල ධර්මයන්හි නැවත නැවත යෙදීම හා අකුශල ධර්මයන්හි එසේ නොයෙදීම යන මේ කරුණු හෙවත් ස්වභාවයෝ සද්ධර්මයාගේ පැවැත්ම පිණිසද, විනාශ නොවීම පිණිසද, අතුරුදන් නොවීම පිණිසද පවතී.´´
ඉහත සූත්ර දේශනාවන් මෙම යොමුවෙන් ඔබට පරිශීලනය කිරීමට පුළුවන්.
… අන්යාගමික අන්තවාදයන්ගෙන් බුදු සසුන රැක ගැනීම ඒ අනුව අනවශ්යද? …
ඉහත සූත්ර දේශනා හුවා දක්වන අන්යාගමික අන්තවාදීන්, “ඒ සුත්ර අනුව අපගේ ආගමේ අන්තවාදයෙන් බුදු දහම රැක ගැනීමට සමහරුන් කතා කිරීම බොරු වැඩක්” බවත් “එවැන්නක් බුද්ධ දේශනාවේ නොමැති” බවත් කීමට ඉඩ තිබේ. නමුත් ඉහත සූත්ර දේශනාවන් විමසා බලද්දී හොඳින් වැටහෙන දේනම් බුදු දහම සුරැකෙන්නේ දහමේ යෙදෙන ශ්රාවක සංඝයා වහන්සේලා නිසා බවයි. එනම් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉහත සියලුම අවවාදයන් දී ඇත්තේ භික්ෂූන් වහන්සේලාටමය. වර්තමානයේදී සමහර අන්තවාදී ආගමික කොටස් වලින් සසුනට සෘජුව බලපෑම් ඇති වන අතර සමහර ආගම් මෙරට ප්රධාන ආගම බවට පත් වුවහොත් එදාට භික්ෂූන් වහන්සේලාට දහමේ යෙදීමට නොහැකි බවට පත් වෙන බව ඔවුන් බහුතරය වී සිටින නමුත් තාමත් බෞද්ධයින් සිටින රටවල්/ප්රදේශ වල සිදුවෙන හද කම්පනය වෙන දෑ වලින් පැහැදිළි වෙයි.
ඊට අමතරව “සද්ධම්මන්තරධාන පාපමිත්තා සූත්රය” ට අනුව පාප මිත්රයින් ඇසුරු කිරීමද සද්ධර්මය අතුරුදන් වීමට හේතුවකි. පාප මිත්රයින් ලෙස හැඳින්වෙන අඤ්ඤදත්ථුහර, වචීපරම, අනුප්පියභාණී, අපායසහය යන ගති ඇති අන්තවාදී ආගමික කොටස් ගැන අපි හොඳාකාරවම දනිමු. ඔවුන්ව ඇසුරු කිරීම හෙවත් ඔවුන් සමග ගණුදෙනු කිරීමේ සිට ඔවුන් සමග හිතවත්කම් පවත්වාගැනීම දක්වා දෑ වලින් බුදු සසුන අතුරුදන් වීම සිදුවෙන ආකාරය අපට සිතාගැනීමට පුළුවන.
එනිසා අන්යාගමික අන්තවාදීන්ගෙන් සසුන රැක ගැනීමත් වැදගත් වෙන අතර, එනමුත් සසුන රැක ගැනීමට යාමේදී කිසිම විටෙකවත් වුවමනාවෙන් බුදුන් වදාල අවවාදයන් කඩ නොකළ යුතුය. ඒ සඳහා, සහස්ස සංයුත්තයේ අටුවාවන් හි මෙන්ම භරු ජාතකයේ දී බුදුරජාණන් වහන්සේ ආදර්ශයෙන් දැක්වූ පරිදි රටේ පවත්නා නීතිය උපයෝගී කරගැනීම, සප්ත අපරිහානීය ධර්මයන් භාවිතයට ගැනීම ආදිය යොදා ගත යුතුය. එසේම සසුන අතුරුදන් වෙන ආකාරයන් ගණනාවක් බුද්ධ දේශනා තුළින්ම උපුටා දක්වා ඇති නිසා, අන්යාගමික අනතවාදීන්ගෙන් සසුන රැක ගැනීම පමණක් බුදු සසුන රැක ගැනීමේ එකම මාර්ගය නොවන බවත් පැහැදිළි විය යුතුය.
… ලෝකය රහතුන්ගෙන් හිස් නොවීමටනම් …
“මාගේ මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුහු යහපත් හැසිරීමෙන් යුක්තව වාසය කරන්නාහු වී නම් මේ ලෝකය රහතුන්ගෙන් හිස් නොවන්නේය” ලෙස බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාරා ඇති බව දීඝ නිකායේ, මහා පරිනිර්වාන සූත්රයේ දැක්වේ. අටුවාචාරීන් වහන්සේලා විසින් “විනයෝ නාම සාසනස්ස ආයු” (ශාසනයේ ආයුෂ විනයයි) “විනයෝ ඨිතෙ ශාසනං ඨිතං හෝති” (විනය පවතින කල්හි ශාසනය ද පවතී) ලෙස විග්ර කරන්නේද මේ දේ විය යුතුය.
… බුද්ධ ශාසනයේ අවසන් ශ්රාවකයා වෙන්න එපා! …
ඔබ “මාඛාදේව ජාතකය” අනිවාර්යයෙන්ම අසා ඇතුවාට සැක නැත. සමහරුන් නොදැනුවත් කමින් ජාතක කතා යනු හුදු සාහිත්යමය වර්ණනා යැයි කියමින් අපහාස කළද එම විස්තරය මජ්ඣිම නිකායෙ, මාඛාදේව සූත්රයේ සඳහන් වෙයි. එම සූත්රයේ අවසානයට භාග්යවතුන් වහන්සේ බුද්ධ ශාසනයේ පැවැත්මයට ලබාදෙන අවවදය ලොමු ඩැහැගන්වල සුළුයි, එය සියලුම භික්ෂූන් වහන්සේලාට මෙන්ම ධර්ම මාර්ගයේ යමින් බුදු දහම රැක ගැනීමට උනන්දු සියලුම දෙනාට බලවත් වීර්යයක් ඇතිකරවනවා ඒකාන්තයි!
ඒ කුමක්ද යත්,
´´ආනන්දය, දැන් වනාහි මා විසින් පිහිටුවන ලද මේ යහපත් පැවතුම වනාහි ඒකාන්තයෙන් කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, භව නිරෝධය පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස, විශෙෂ ඤාණය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණස පවතී.
´´ආනන්දය, දැන් වනාහි මා විසින් පිහිටුවනලද ඒකාන්තයෙන් කලකිරීම පිණස, නොඇලීම පිණිස, භව නිරෝධය පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණිස, විශේෂ ඥාණය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණිස පවතින ඒ යහපත් පැවතුම කවරේද?
´´මේ අඞ්ග අටක් ඇති ආය්ර්ය මාර්ග, එනම්, යහපත් දැකීම, යහපත් කල්පනාව, යහපත් වචනය, යහපත් කර්මාන්තය, යහපත් ජීවිකාව, යහපත් උත්සාහය, යහපත් සිහිය, යහපත් සමාධිය යන මොවුහුය.
´´ආනන්දය, දැන් මා විසින් පිහිටුවන ලද මේ යහපත් පැවතුම ඒකාන්තයෙන් කලකිරීම පිණිස, නොඇලීම පිණිස, භව නිරෝධය පිණිස, කෙලෙස් සංසිඳීම පිණස, විශේෂ ඥාණය පිණිස, අවබෝධය පිණිස, නිර්වාණය පිණස පවතියි.
´´ආනන්දය, මම වනාහි නුඹට මෙසේ කියමි. මා විසින් පිහිටුවන ලද මේ යහපත් පැවතුමට අනුව පවතිව්. තෙපි මාගේ (වංශයෙහි) අන්තිම පුරුෂයෝ නොවව්. ආනන්දය, (මාගේ) වංශයෙහිවූ යම් පුරුෂයෙකුගේ කල්හි මෙසේවූ යහපත් පැවතුමගේ සිඳීයාම වෙයිද? හෙතෙම ඔවුන් අතර අන්තිම පුරුෂයා වෙයි.
´´ආනන්දය, එහෙයින් තොපට මම මෙසේ කියමි. මා විසින් පිහිටුවන ලද මේ යහපත් පැවතුමට අනුව පවතිව්. තෙපි මාගේ (වංශයෙහි) අන්තිම පුරුෂයෝ නොවව්´´. (කියාය.)
ත්රිපිටක ශ්රී සද්ධර්මය මත පදනම් වෙමින් හැකිතාක් සංක්ෂිප්තව ලියන ලද මෙම ලිපිය, ගෞතම බුද්ධ ශාසනය තවත් චිරාත් කාලයක් රැක ගැනීමට ඉවහල් වේවා! මෙය ලිවීමට වටිනා සහයෝගයක් ලබාදුන් කණිෂ්ක ඩිල්ශාන් මහතාටත්, සිංහල බෞද්ධයා වෙබ් අඩවිය හා එක් වී සිටිමින් අපව දිරිගන්වන ගෞරවනීය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්රධාන සියලුම මිතුරු මිතුරියන්ටත් පින් සිදුවේවායි ප්රාර්ථනා කරමි. තෙරුවන් සරණයි!
- රංග ජයවර්ධන -
Convert to PDF 
Thank you Priyanthafor your valuable reply. Your reply made me learn further and understand too many things which I never heard before. Administrator and Ranga too are deserved to be remembered for making a room for open dialog. In fact I had to search/read three Suttas in search of DevaduthaSuthrya you have mentioned because in English I could not guess what it will be due to difference in spelling. All the three Suttas have given me much knowledge.
1. DvedhavitakkaSutta
2. DevadahaSutta
3. DevadutaSutta: The Deva Messengers
Let me brief the three Sutta I have learned as follows:
DvedhavitakkaSutta (Two Sorts of Thinking) – This Sutta speaks of two kinds of thinking simply good band bad. Good thinking result in good action and bad thinking result in bad reaction which is explained well with examples.
DevadahaSutta (at the place of Devadaha): In this sutta Lord Buddha narrates one of his own experience with Niganthas. The very beginning of this sutta states about a concept which was amongst Brahmins. The sentence “there are some Brahmans & contemplatives who teach in this way” says that there was a concept of Brahmins which is just an imagination without truth. What is that wrong imaginative concept? It is “the present pain and happiness is as a result of what was done in past”.
And then Lord Buddha narrates his conversation with Niganthas. He states an example of a man who shot with an arrow. Lord Buddha put forward a logical argument that if the man shot with an arrow can remember his pain after it was cured, how come a man who did good or bad in his past cannot remember it now. This way Lord Buddah refute the concept of previous birth and advice his followers that there is no such thing can happen.
Lord Buddha continues to say in the same sutta about the cause of pain that is attachment. He explain it with a man has love with a women and a man without love with the particularly women. Further he explains about training oneself with non-attachment by undergoing some difficult process which will help him to get off of all worries like that of an arrow once straighten with fire does not require again and again to taken into fire to be straightened.
And then Lord Buddha continue to say rules and regulations related to monks: things to be habited, things to be restrained of, mindfulness and then four Janas, three knowledges, the way of meditation and the sutta ends with praise to Tathagata.
DevadutaSutta (The Deva Messengers): is the right sutta Priyantha has given as prove of sansara. The name of this sutta should it be translated in right English it will as “Messanger of Deva”. There is no need to indulge in an analysis here who is that Deva and how the messengers came from Deva. In this sutta Lord Buddha explains about the present existence and death comparing with two houses side by side. “Monks, it’s as if there were two households with doors, and a man of good eyesight, standing there between them” is how Lord Buddha started to explain this existence. What he explain about the houses is one is the present life and other is life after death. The one who did good or bad in this life will enter into the second house according to his action which is explained well with many examples. An important part of part of this sutta is “Or how these beings — who were endowed with bad conduct of body, speech & mind, who reviled noble ones, held wrong views and undertook actions under the influence of wrong views — with the break-up of the body, after death, have re-appeared in a plane of deprivation, a bad destination, a lower realm, hell.’
It is an undeniable statement in this sutta is that hell which is not just said once but repeatedly said with many examples and explanation. How a man with bad conduct/act will be brought to the hell and How the King Yama will enquire him and then how that man will be brought to hell and how he will suffer there are well elaborated in this sutta. It is remarkable that King Yama repeatedly stats that the reason for going to hell is by the action of no one but someone’s own action alone. When hell is explained this much in this sutta it is an undeniable concept in Buddha Damma. Finally Lord Buddha assert that he did not say the above as he heard from anyone else but it is of his own understanding of the fact and the sutta ends with a poem of how to live like that of a summary and warning of the outcome for those live a blind life.
It is really amazing that Lord Buddha has refuted the theory with live examples and affirmed the concept of hell in the above two suttas. Further there are plenty of sayings in Damma Padda it just state about two life here and next (that is present life and after death).
Dear Priyantha, should you go to a shop and want to buy something for Rs 100/- how many times you will check that item. If it so just for a good worthy of few rupees how come that you don’t check and analysis the guide how to live your valuable life. This is just one chance unlike goods that you can by another one. Why people don’t want to check and recheck using their mind what they hear, is it real guide or fake guide. I don’t say believe in my words. Just spent few rupees to print out the above two suttas or make a copy of it and read it once, twice, three times or five times or even ten times until you understand thoroughly and then say what I said is correct or not.
When Lord Buddha explain this much and it is well preserved in Tripitaka for over 2500 years where the Sri Lanka community is heading? Whose responsibility is to teach them the real Damma taught by Lord Buddha? It won’t be a responsibility of anyone but responsibility of everyone to search it. But those who hide will definitely share a potion of responsibility and those who pave way for open conversation like this web blog will definitely share a stake (pink) of teaching the public real Damma.
Once Buddha saw some people cutting a huge tree and cleaning the area. He inquired why they are doing this and was told that a certain Brahmin has died and his last wish was to be buried in a place where no other human was previously buried. Having heard that Buddha thinks for a moment and says that the same Brahmin was buried in this very spot little over 16000 times in previous births.
Past karma [good/bad deeds] is a plausible explanation for the good/bad things happen to us in this birth. When I say past karma it is not essentially past birth but it simple means past, like yesterday or one hour ago. Otherwise the moment one try to explain why certain baby is born deformed and another in perfect condition [or why someone is poor and another rich or why someone is blessed with good luck and another is always down and out] with “the will of god” or “as per god’s wish” then he has to confront himself with the undeniable notion that God is not equal to everyone or not merciful as he claims to be.
There have been numerous good monks who have tried to teach people the right way. You cannot say that their efforts were in vain as many people have entered the right path. However the society as a whole is ‘going down the drain”, you will agree. Greed, Violence, mayhem, thirst for revenge or lust etc etc is enveloping the whole society. In this scenario some will not understand a concept as deep as Buddhism. Sanga society is no exception to the rule. It is not my place to enter in to a long and analytical dialogue as to what’s happening to the society. Sometimes you have to accept the world as it is. One cannot change the world. As a Buddhist, I believe that I was born in the most opportune time. I am a human being, born in a Buddhist country at a time when the original teachings of the Buddha are still prevailing. I also believe I am lucky that I have the urge to understand the dhamma . Here I must make use of this opportunity for I might not get another chance for a million years. In this quest if I have to be little practical and little selfish for I can’t change the world.
We learn dhamma mainly thru sermons and unfortunately most of them are in Sinhala and you might not get the head or tail if you listen. Therefore may I most respectfully request you to listen to following monks whose English sermons are available in youtube or elsewhere in the internet.
Ajan Brahmawanso thero – Australia
Ajan Cha – Thailand
Ven K. Dhammananada – Malaysia
Ven Narada – Sri Lanka
There are much more but these came to my mind.
Appreciate it
@Chinthaka
1.
රාවතාවත්තේ ළමා අපරාද නඩුවේ දී,
ඒක විසිකරපියව් කියල ‘උඹලගේ හුචක්කු පෞරශේ’ගේ උඩ පැනිල්ලට විරුද්දව කතා කල හාමුදුරුවෝ,
‘කුඩු දුමි’ කේස් එකේදී තවමත් සද්ද නැති එක ඇත්ත.
රාවතාවත්ත නඩුවට උඹේ ‘හුචක්කු පෞරශේ’ උඩ පැනල
‘බොරු චෝදනා’ කරපු එකාව හිරේ ඇරියේ නැති හින්ද,
මට තේරෙන හැටියට,
මේ රටේ වැඩියෙන් ‘නූල් සූත්තර බලපෑම්’වලට බලය තියෙන්නේ තියෙන්නේ
හාමුදුරුවන්ට නෙවී.
ඒ නිසා පුළුවන් නම්
පෙන්නපන්කෝ ‘කුඩු දුමි’ කේස් එකෙත්,
උඹ කියන ‘රාවතාවත්ත ළමා අපරාද කේස් එකේ’ වගේ සාදාරණත්වය.
ඒක පුවත්පත් සාකච්චාවනේ දාන්න ඕන,
‘කුඩු දුමි චූදිත්යටත්’ වෙනත් චූදීතයන්ට වගේ සැලකුවේ නැත්තනම් ලොක්කගේ උත්සව වර්ජනය කරනවා කියල.
එහෙනම් මේ රට කොච්චර ‘ලස්සන’ වේවිද?
අන්න එතකොට,
උඹලගේ පල්ලි පිල්ලි වලට මවිසින් දමා ඇති විශේෂණ පදේ,
‘හුචක්කු කෑල්ල’ අහක් කරගන්නවා.
2.
පුලුවන්නම් ‘හුචක්කු පෞර්ෂ නූල් සූත්තර බලයෙන්’
ගෙනින්කෝ පාර්ලිමේන්තුවට යෝජනාවක්,
මේ රටේ හාමුදුරුවන්ගේ කුල බේදේ මත පදනම් වුන නිකාය බේදේ,
වහාම ක්රියාත්මකවන පරිදි තහනම් කියල,
අන්න එතකොට මන් උඹේ පැත්තේ.
දස උපාසක ගුණ සුත්රය
“”ජින සාසන පරිහානින් දිස්වා අභිවෘද්දීයා වායමති”"
යනුවෙන් දක්වන්නේ ජින සාසනයේ පරිහානිය දැක එය නගා සිටුවීමට කටයුතු කිරීම හොද උපාසකයෙකු සතු 4 වන කාරනාව ලෙසයි (එනම් අන්යා සාසන හො අන්ය ආගමිකය්න්ගෙන් බුදු සසුන රැක ගැනීමයි
@ataya
අනේ ඇටයෝ,
මා ලී දේ උඹට තේරුම් ගන්න බැරි හැටි.
බුදුබනට අනුව,
මා ඊළඟ බවයේදී,
මේ රටේ දෙමල කතිලික/ක්රිස්තියානි/හින්දු ඇත්තෙක් වෙලා වුනත්
ඉපදෙන්න පුළුවන්.ඒක මට පාලනය කල නොහැක.
එය එසේ වුනත්,
එවිට
මා,නීතිය ඉදිරියේ,
මේ රටේ මොන බස සහ ආගම අදහන්නෙක් වුනත් ඒක සමාන ලෙස සලකන මේ රටේ,
ඉතිහාසයෙන් ප්රධ්හන බසට සහ ආගමට
මේ රටේ හිමි තැන,
අන් රටවල මෙන් ලැබීමට විරුද්දව,
මා වැන්නන්
කුලප්පු කරවන්නන්ගේ,
ලනු නොකන
ප්රග්නාවන්තයෙක් ලෙස
මා ඉපදේවා යයි
පතමි.
@බුද්ධිකා රොෂානි,
@Chinthaka
@Fernanido
1.
මේ රටේ දෙවන පා තිස් රජ දවසේ සිට, ඉන්දියාවෙන් සපැමිණි මිහිඳු මහා රහතන් වහන්සේ විසින්, ‘සිංහල තෙරවාදී බුදු සසුන’, දැන් වගේ ‘හුචක්කු පෞර්ෂ’ බල පෑමක් නොකර, මේ රටේ මිනිසුන් පමණක් මහන කිරීමෙන් අනතුරුව,පිහිටවන ලද දින සිට, ඇති වුන බව මුළු ලොවම දනී.
2.
ථෙරවාදී බුදු දම බමුණු සහ මහායාන කූටෝපක්රම වලින් ඉන්දියාවෙන් අතු ගා දමන ලද නිසා,අප තොප හටද එය මේ රටේ කිරීමට ඉඩ නොදෙන්නෙමු.
3.
වල්පොල රාහුල හාමුදුරුවෝ ප්රන්සේ,ඇමෙරිකාවේ,එංගලතේ සෑහෙන කලක් ගතකර,ජේසුස් වහන්සේ ඝාතනය කරන ලද තැනද,තවත් ලෝකේ රටවල් කීපයක් සන්ඡාරය කිරීමෙන් දැක,එකල සිටි පාප් තුමාවද ‘බැහැදැක’ තමා ඕව ලීවේ..
කට කහනවට නෙවී එතුමා එසේ කීවේ,ලෝකේ කිසිම රට එසේ නොවන විට,ලංකාව විතරක් බහු ආගමික බහු ජාතික කියා ප්රේමදාස මහතා විසින් නම් කෙරීම වැරදියි කියා.(Ven වල්පොල රාහුල biography , ‘On the path ‘ by ගුණදාස ලියනගේ)
4.
ප්රන්සේට නිකමට ගොහින්, ඉංගිසි දන්නා ප්රංස කාරයෙක් එක්ක,ඉංග්රීසියෙන් කතා කලාම තේරේවි තොපිට මන් කියන දේ!
5.
උඹල ලියා ඇති කෙප්ප දුටු විට, තොපි ලෝකේ කිසිම රටකට ගොහින් ඇති බවක් නම් නොපෙනේ.
Chinthaka says
”ඒ කියන්නේ උඹ පක්ෂග්රාහී උනත් සිස්ටම් එක හොඳ නිසා, හරිහමන් චෙක් ඇන්ඩ් බැලන්සස් තියෙන නිසා, උඹ වගේ පක්ෂග්රාහී එකෙක්ටත් ‘හිල’ වහගෙන ජාත්යන්තර ක්රිකට් අම්පයර් කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්….
”
@Chinthaka
ගොන් හරකෝ,
1.
‘රූපවාහිනී විනිසුරුවරයා’ ආපු නිසා තමයි යකෝ,දැනට බලවත් රටවල් වලට විරුද්දව ඇඟිල්ල උස්සන්න බිය ඇති විනුසුරු තීරණ අඩු වෙලා, සාධාරණ තීරණ වැඩිවෙලා,බලය අඩු පුංචි රටවල් තරඟ දිනන ප්රවනතාවය වැඩිවෙලා තියෙන්නේ.
බන්ගලියන්ට ලංකාවට වගේ පුංචි රටවලට විරුද්දව ඉන්දියාවේ ක්රිකෙට් පැරදුනොත් ක්රීඩකයන්ගේ ගෙවල් කුඩු.ඒ නිසා උන් තාම ‘රූපවාහිනී විනිසුරුවරයාට’ බයයි.
නමුත් උන්ගේ IPL සල්ලි වලට ලෝකෙම ක්රිකෙට් ලොක්කෝ ඉන්දියාවට බයයි.ඒ නිසා උන් ඉන්දියාවට ‘රූපවාහිනී විනිසුරුවරයා’ ගනිව් කියල බල කරන්නේ නෑනේ.
2.
Tony Greg ඇරෙන්න, කවුද බන් සාධාරණ ලෙස, ලංකාවේ ක්රිකෙට් ‘විවේචනය’ කරලා තියෙන සුද්ද?
ඉතින් ‘රූපවාහිනී විනිසුරුවරයා’ එන්න ඉස්සෙල්ල ලංකාවට තිබ්බ සාධාරණේ ගැන කවර කතාද?අප ‘ටෙස්ට් තත්වය’ දිනා ගත්තේ,බොහෝවිට, ක්රීඩකයෝ 12 දෙනෙක් ට විරුද්දව පිටියේ ක්රීඩා කරලා!
3.
මන් මගේ උත්සාහයෙන් ජාත්යන්තර තලයට ගියොත්,මා නිවන් අවබෝද වෙනකම් ‘යම් තරමකට පක්ශාග්රාහි වුනත්’,රූපවාහිනිය ඉදිරියේදී එවන් තීරණ දෙන්න බියක් සහ ලැජ්ජාවක් දරාවි.
ඒත් එහෙම වුනාය කියන්නේ, එක්කෝ මගේ නාකි මොලේ මන්චන් වෙලා, නැත්නම් මන් සූදු අන්තුවන්ගෙන් වංගුවක් ගහල!
4.
අන් රටවල ඉතිහාසවලට අනුව, ඒ රටවල ප්රධාන බසට සහ ආගමට හිමිතැන ලැබෙන සේ,
මේ රටේද එසේ වන එකට විරුද්දව
මේ රටේ දෙමල සහ මුස්ලිම් ජන වර්ගයා
කුලප්පු කරමින් ඉන්න පල්ලි පිල්ලි නඩේ,
මේ රටේ සිංහලයට නැති දෙමල සහ මුස්ලිම් ඇත්තන්ට විතරක් ඇති ප්රශ්න සාකච්චා කරන්න,
‘සාධාරණ සජීවී රූපවාහිනිය’ ඉදිරියට
එන්නේ නැත්තෙත් ඒකයි.
@Chinthaka
Chinthaka says”පිටරට වලට ගිහිල්ල පොඩි පොඩි දේවල් වලට සුද්දන්ගේ Racism කියල චෝදනා කරන අපේ උන්දැලාට……”Chinthaka
ආන්න හරි,
උඹට දැන් තේරුනා නේද,
වහාම විසඳීමට අවශ්යය,
මේ රටේ සිංහලයන්ට නැති,දෙමල ජනයාට හෝ මුස්ලිම් ජනයාට පමණක්,
මේ රටේ දෙමල සහ මුස්ලිම් වීම නිසා ඇති ප්රශ්න මොනවද කියල,
උඹලගේ පල්ලි පිල්ලි ‘හුචක්කු පෞරාශයට’
ප්රසිද්දියේ ප්රකාශ කරන්න බැරි
හේතුව.
බටහිර රටවල පුරවැසිකම අරන් ඉන්න,
සින්හල දෙමල මුස්ලිම් එවුන්ට,
සුද්දන්ගේ අතින් වෙන ‘ඒවා’ උඹට
‘පොඩි පොඩි’,
හැබැයි මේ රටේ,’ ඒවම’ වුනොත් උඹට ඒවා
‘ලොකු ලොකු’!
‘ඒවා’ දැන දැනත්,
බටහිර රටවල ප්රධාන බසට සහ ප්රධාන ආගමට ඉතිහාසෙන් දී ඇති හිමිතැන,
මේ රටෙත් ඉතිහාසෙට අනුව එසේ ලැබෙන එකට විරුද්දව,
දෙමල සහ මුස්ලිම් ජන වර්ගයා
කුලප්පු කරන එක,
උඹ ඇතුළු උඹලගේ පල්ලි පිල්ලි ‘හුචක්කු පෞරශේ’
දිගටම කරන එක තමයි
ලොකුම විහිලුව.
@Chinthaka
Chinthaka says ‘ අවුරුදු ගානක් යුද්ධේ දිනන්න බැරි උනේ මහින්දගේ-ගොටාගේ වගේ සැබෑ දේශපාලන නායකත්වයක් යුද්ධෙට නොතිබුන නිසා…’Chinthaka
ඔය කතාව
නන්දිකඩාල් යන්න ඉස්සෙල්ල
පුන පුනා ජන මාද්ය වලින් කීවේ අපේ නලින් ප්රෝපා වැනි ඇත්තන් සුළු පිරිසක් විතරයි විතරයි.
ඔහේ ඒකාලේ කොහෙද හැංගිලා උන්නේ?
අනේ නිකන් යනවා ඕයි යන්න,දැන් නිකන් අපේ මහින්දය්යටයි ගෝටටයි ගොට්ට අල්ලන්නේ නැතිව.
බටහිර පල්ලි පිල්ලි NGO සල්ලි වලින් යැපෙන
උඹලම තමයි
ඒ කාලේ,
නන්දිකඩාල් යන්න ඉස්සෙල්ල,
”රනිල්-නොවේ-කොටි සාම ගිවිසුම හොඳය,
යුද හමුදාවෙන් නාහා,රනිල්ගේ බලය යොදා කල පොලිස්-උඩුගම්පොලගේ වැටලීමත් හොඳය,
ඒ නිසා අපේ හමුදාවට ඔත්තු සපයන දෙමල ඇත්තන්ගේ නම් හෙලිකරලා
ඒ අත්තන්ව සාම ගිවිසුම කාලේදී කොළඹදී කොටි අතින් ඝාතනේ වෙච්චි එකත් හොඳය,
කිලිනොච්චි නෙවී පාමංකඩ නේ මුන් යන්නේ,
‘ඒ සරත්’ ගැලවීමේ හමුදාවටවත් වටීද,
ඕන ගොනෙකුට ‘යුද්ද’කොරන්න පුළුවන්නේ”
යනාදී බයිලා කීවේ.
දැන් උඹ එනවා මෙතන ගොටු අල්ලන වෙස් මූණ දාගෙන.
ඔහොම යමන්.ඔහොම යමන්.
When say protecting Buddhism from degeneration there are two dimensions. One is protecting the doctrines as it was said and taught by Lord Buddha. The second is protecting Buddhism as a live religion like that of a live language. For example the Paly language is protected in scriptures as well as many old languages but there are not in use so they are called as dead language. The first portion should be done by specialized people namely the Sanga but the second portion inevitably needs the contribution and concern of the layman.
Buddhism is it a concept and philosophy or is it a religion is matter of long time debate. We are living in a modern age where communication is simple and free from one end to another end of the world (through internet and mobile phones). In such a time it is the responsibility of the learned people to say the truth and educate the people of the right thing instead of hiding the fact and promoting confusion.
Religion and philosophy have clear differences although they share some common values and objectives. It is of basic phenomena of religion that it teaches or speaks of things which are beyond human senesce (including technology or machineries). But philosophies limit to whatever has been achieved or reached by human sense or the technology at its time. Buddhism speaks about two major things which are beyond human sense that “Mara” the force of evil and heaven a place with pleasure after death and hell a place full of pain beyond the present life. These two are repeatedly mentioned in various places in the Tripitaka the Buddhist scripture. In addition to that there is an unshakable concept in Buddhism that the action cause reaction. The righteous action will be recorded and return as happiness and the wrong action will be recorded and return as pain. Although Buddhist scriptures did not speak about a god it indirectly indicate the presence of a Universal force “Damma” the right, truth and just which controls the human life and actions. If there is a force of evil called “Mara” there should be a force of good which help and reward those who fight against “Mara”.
One of the challenges Buddhism faced was loss of the teachings of Lord Buddha by any means. Teachings of Lord Buddha have been preserved as the Tripitaka by the enormous contribution of Sangha. How such a pile of information was protected is something amazing. But still there were some challenges. Some of the suttas such as “Lotus Sutta” and “Diomand Sutta” were rejected by Sanga of Therawada Buddhism as they are not teachings of Lord Buddha. It shows that there was an obvious threat to Buddhism to distort its doctrines. After compilation of Tripitaka such challenge was controlled but still there is another challenge that misinterpretation of the same teachings of Lord Buddha preserved in Tripitaka. The argument whether Buddhism is a philosophy or a religion is one of it. A philosophy could be created out of Buddhism like that of a Buddhist economical system but saying Buddhism is just a philosophy is a matter of question needs proper and deep studies.
The challenges faced by Buddhism is common to almost all religions. Christianity also faced the same challenges in preserving its doctrines and Islam too. The different Bibles found at different places have contradictory information and the modern Bible is much different than the early Bible. In Islam although enormous efforts were made to preserve the Holy Quran in its original form the teachings of Prophet Mohamed had faced huge challenge by the very Muslims. There tens of thousands narrations said as they are teachings of Prophet Mohamed but found not true. There are another hundred thousand which are doubtful whether they are said by Prophet Mohamed or not. As in Buddhism these challenges too taken by specialized people and efforts were made to find the right out of wrong.
If Islam was said a threat to Buddhism, there should be proper and deep analysis how it is otherwise it will be falling in the trap of enemies. It is not a secrete that the colonial powers used the divided and rule technique and sometimes they purposefully fabricated ideas and ideologies which make people fight each other so that their concentration will be diverted from those colonial powers. It is not a secret that Muslim fought bitter wars against Portuguese and Holandeses and British too were not found as friends. It is not a secrete that Muslims Malays were brought into the country to calm down Muslims.
The one who looks into Islamic scriptures without looking at what Muslims are doing, would find Islam a different version of Buddhism like that of DOS and Windows. DOS and Windows look more different in appearance but for those who studies computer in deep see that both are disk operating systems. Should we say in computer terminology, Islam and Buddhism are human operating systems (HOS).
Islam never conflict with Buddhism except 10% of “Pan Sill” or even less. How is that 10%? That is because should we take first one, killing of human being is vehemently prohibited in Islam that is over half of the first sill. Other than this, all other sills are maintained in Islam too probably much better way because Islam gives severe punishment for those who break the sill. Further apart from Pansills “all human are equal being” is another important concept in Buddhism which is also practiced in Islam in a better form. So blindfolding and diverting never going to benefit anyone than analyzing and finding the fact the way Lord Buddha said. Dammapadha-167 “Do not serve mean ends, Do not live in heedlessness. Do not embrace false views. Do not be a world-upholder”
Fighting for nothing will hurt each other and the one who is going to benefit will be a third party. Lord Buddha sat a great example how to cooperate with the existing religion by refusing to ordain one of the noble businessman who was so helpful to Lord Buddha when he wanted do so.
What I see at present is there are some people who ride Mara in defending Buddhism but when they realize the intention of Mara is destroying all, it might be too late. Defending from Islam without promoting Buddhist values would lead Sri Lanka to become a Thailand which is famous sex-tourism and our sisters would become suckers of ……………………………….. (I don’t want to say it but I still have to notify its seriousness). Thailand has a population of 95% Buddhist but how far the teachings of Lord Buddhah is practiced there is a matter of Question. So it is the responsibility of learned people to analyze the fact whatever it be and teach it to the general public. In brief protection of Buddhism has a broader term that contribution of both Sanga and Layman are inevitable.
ඉස්ලාම් ව්යාප්තිවාදයෙන් ආරක්ෂා නොවුවහොත් තව දසක කිහිපයකින් අපට වෙන දේ අද දකුණු තායියල්තනේ වෙන දෙය බලා හිතාගන්න පුළුවන්. අන්තවාදයෙන් ආරක්ෂා වෙන ආකාරය කුමක්ද යන්න ලිපියේ සඳහන්.
http://www.zombietime.com/thai_jihad_photos/
http://sheikyermami.com/2011/12/21/thailand-beheadings-are-totally-un-islamic-right/
we can imagine what will happen to sri lanka after several decades by looking the current situation of southern Thailand, if we don’t defend from the Islamic extremism. The way of defending from the extremism is mentioned in the article.
Since i am quite ignorant about Islam, i am unable
comment regarding your comparison to what Buddha taught. However Buddha is not born to teach us on Heaven & Hell. There are enough and more religions in the world to teach us about that. He is born to show us the way to Nirvana – the ultimate escape. Again the way to Nirvana is always present in this world but a Buddha has to come to clear away the worldly debris and show people the “lost” way. Heaven & Hell as well as births such as Brahma, Human, Animal, Pretha are places one encounter depending on karma we generate until we reach Nirvana. Congratulations are due the way you have put across your argument. Most learned Buddhist monks would agree with you. I know for a fact that our late Gangodawila Soma thero would have. The problem is that what is commonly followed today, i repeat, commonly followed, is NOT the original teachings of either Lord Buddha or Prophet Mohamed. I am honest enough to admit it but so should you.
”හාමුදුරුවරු සමාන නෑ, පාලකයින්ටත් වඩා ඉහලින් ඉන්නෙ”
මෙම
විජේදාස රාජපක්ස-NGOපල්ලි පිල්ලි නඩේ කියන
‘මේ රටේ හෙළ බොදු සසුනේ පැවැත්මට විරුද්දව අඬන කිඹුල් කඳුළු’
කියමන
අදට අදාළ නැතිය.ඒ ‘සීනි බොලේ’ අප ගිලිය යුතු නැත.
මේ රටේ
‘පෞරශේ තියෙන ඉහලින් ඉන්න ඇත්ත’
කවුද කියන එක,
රාවතාවත්තේ ළමා අපචාර චෝදනා
සිද්දියෙන් හෙලිවුනි.
එවැන්නක් බටහිර රටක වුනා නම්,
එක්කෝ
චෝදනාවට විරුද්දව ප්රසිද්දියේ උඩ පැන්න පාදිලි තුමා හිරේය,
නැත්නම්
නඩු ඇසීමෙන් පසු,
‘බොරු චෝදනා කල හොරා’ හිරේය.
මෙරටේ ඒ දෙන්නම බේරිලාය!
විහිලුව ඒකය!!
ළමයින්ට දෙවියන්ගේම පිහිටය!!!
Hot debate. What do you think?
5
Hidden due to low comment rating. Click here to see.
Poorly-rated.
2
@Chinthaka
Wada pitiya this week කියල
U tube එකේ කොටලා
this week වලට Filter කරලා
වැඩ සටහන බලනta
මාව යොමු කල එක ගැන උඹට මගේ ස්තුතිය.
හැබැයි උඹ කියන විදියට අනුර ප්රදීප් තුමාට
‘හුචක්කු ප්රොපාගෙන්’ දුවන්න අඬන්න නම් ‘වැදුන බවක්’
මට නොපෙනේ.එහෙම වැදුන තැන් තියෙනවනම් ලියපන්කො අපට බලා ගන්න.
ඔන්න මන් ලීව එතුමා කියපු කරුණු.
1.
අනුර ප්රදීප් තුමා එතුමාව හඳුන්වා ගන්නේ නීතිඥයෙක්
සහ දේශපාලන විද්යාව ගැන කැම්පස් එකේ ජෙෂ්ට කථිකාචාර්ය කෙනෙක් ලෙස.
2.
අනුර ප්රදීප් තුමා කියනවා, විජේදාස රාජපක්ස මහතාව එතුමාගේ කැම්පස් එකට දේශනයක් කරන්න අරාධන කලාලු,
විජේදාස මහත්තය කෝප් වලින් මේ රට කාබාසීනියා කල දේශපාලනඥයන්ව හෙළිකිරීමට කල වැඩ සම්බන්දයෙන්
ගව්රව කිරීමක් ලෙසට.
3.
නන්දිකඩාල් යන්න මතවාදීව සහය දක්වපු හෙළ උරුමයට,
‘අප කෘතගුණ සැලකිය යුතුය’ කියා පාර්ලිමේන්තුවේ දී
ගම්පහ UNP මන්ත්රීවරයා ප්රකාශ කල බවත් එතුමා කියනවා.
මේ රට ජාතිවාදීව බෙදා,
එක්සේසත් නොකර උතුර නැගෙනහිර පමණක් එකතු කිරීමටත්,
අන්රටවල ඉතිහාසෙට අනුව එමරටවල ප්රධාන බසට සහ ප්රධාන ආගමට හිමිතැන ලැබීම,
මේ රටේද සිදු වීමට විරුද්දව
අන් ලබ්දිකයන් සහ ජන වර්ගයා
කුලප්පු කරවන්නන්ට විරුද්ද වීමේ
‘ජාතික කර්තවයට’ උර දීමට,
තම සඟ විනය රකිමින්,
කාම සුකල්ලිකානු යෝගයේ නොයෙදී,
අප ජාතියේ මුර දේවතාවුන් කාලානුචිතව පාර්ලිමේන්තුවේ දේශනා පැවැත්වීමේ
වරදක් මා හට නොපෙනේ.
@Feranado
Fernando says,”මිහිදු මහා රහතන් වහන්සේ ලන්කාවට එන්න කලියෙන් ලන්කාවෙ බුදුදහමක් තිබුනෙ නෑ.(අපිට එහෙම තමා ඉගෙන්නුවෙ පලවෙනි පන්තියේදී)
ඉන්දියාව ලන්කාවෙ රජතුමාව බලහත්කාරයෙන් බුද්දාගමට හෑරෙව්වා. ඉන්පසු රජතුමා මිනිස්සුන්ව හෑරෙව්වා. රජතුමා කියන එක මිනිස්සු නොකලොත් වෙනදේ මාතර ආතරට තේරුන්ගන්න තරම් බුද්දියක් ඈතෙයි මම සිතමි.ලන්කාව එහෙමයි බෞද්ද රටක් උනේ.”Fernando
එහෙම නම් ඉන්දියාවේ
ථෙරවාදී බුද්දාගම අතුගෑවුනාට පසු,
මේ රටේ රජකළ හින්දු රජවරු,පුර්තුගිසි,ලන්දේසි,ඉංග්රීසි රජුන්ගේ කාල වකවානුවල,
මෙරටේ ඔක්කොමල එම රජාගේ ආගමට හැරෙන්න ඕන නේ?
අනේ උඹලගේ කතෝලික පාසලේ දීපු ලන්න වත්,
විචාර බුද්දියෙන් දකින්න තරම් වත් මොලයක් උඹට නැති හැටි.
ඕව හොඳයි ගොය්යෝ කොන්ඩෙ බැඳපු චීන්නුන්ට කියන්න!
අතීතයේ සිට මේ රටෙන් බටහිර රටවල් වලට ගොස්, එම රටවල පුරවැසි කම ගත්
ලාංකීය සිංහල,දෙමල සහ මුස්ලිම් ඇත්තන්
‘කල ගුණ සැලකීමක් ලෙස’
හෝ
එම පුරවැසි කම ගැනීමට බලකිරීමෙන් (මෙවන් බල කිරීම් මේ රටේ නම් නොවුනි)
හෝ
එම බස උගෙන,
ඒ රටවල ප්රධාන බසට සහ ප්රධාන ආගමට,
ඒ රටවල ඉතිහාසෙන්
හිමි තැන පිළිගන්නේ
යම් සේ ද,
අතීතයේ සිට මේ රටේ පුරවැසිකම ගත් දෙමල, මුස්ලිම්, බර්ගර්, හින්දු, කතිලික සහ ක්රිස්තියානි ඇත්තන්
මේ රටේ ඉතිහාසෙන්
සිහල ථෙරවාදී බුද්දාගමට හිමි තැන
‘කල ගුණ සැලකීමක් ලෙස’ හෝ
පිළිගත්තොත්,
අනාගතේදී
මේ රටේ ජාති සහ ආගම් වාදී
ප්රශ්න අඩුවනු ඇත.
සිංහල බෞද්ධ ලෙස නාමිකව කියාගන්න පිරිස අද වැඩිවී තිබේ.ම දන්නා පරිදි බොහෝ පිරිසක් පන්සිල් කඩනු පෙනේ.
මෙහිදී උගත් නුගත් ලෙස වෙන්කලද නොහැකිය.
වැඩිම ලජ්ජවනම් අපේ රටේ බෞද්ධ පිරිස ,මුස්ලිම් වරුන්ගේ හදියවවත් නැති එකය.
බොහෝ මුස්ලිම් ජාතිකයන් පස්පවින් 4 වත් රකිනු පෙනේ.
නමුත් අපේ කට්ටිය ගැන දුකය.ටිකක් බිවට කම් නැති බව පවසමින් තමන්ගේ රස යට ගිජුවී තිබේ,
ඒ අනුව බලන විට කමයේද ටිකක වැරදි කිරීම හොදයි කියනු ඇත.
බොහෝ ධන්සල් නම් අප මෙකල පෙනේ.එකිනෙකට පරයමින් ,කෙසේ හෝ සොයාගත්(බල්ලෝ මර හෝ සල්ලි හොයාගනිමද ?)
මුදලින් දන්සල් නම් දැකිය හැකිය.මේවගේ අවසානයේ කොල්ලන් ජොලි කරන්නේ මත්පැන් බීගෙන ,කුණුහරුප ගයන වලින්ය.
මේක ත්මයු අද පිරිහීම.අමෙසය රජ කරන අතර ප්රතිපතති නැත.
මේවා විශ්ව විද්යාලයේද ,පිරිහීමේ ලකුණුය එදා ගොන්පාට් අද නැත.අද අසික්කිත රැග් ය .
කොල්ලන් කෙල්ලන්ට .. ලැජ්ජාව නැති කරන ක්රමය කියාදෙමින් තිබේ,
ලජ්ජා නැති නම් ඕන දෙයක් කල හැකිය.බොරුව සහ ලජ්ජනතිකම තියෙනවනම් ඒකාට.කළනොහැකි පාපයක් නොමැත.
පාලකයන්ද ලජ්ජා නැතිව හොරකම් කරමින් මිනිසුන් හදන්නට යාමද විහිළුවකි..!!
දන්සැල් තොරන් ගැනනම් කියල වැඩක් නෑ. ඒවත් දැන් බිස්නස් බවට පත් වෙලා. එක තොරණක් ගැහුවාම ඒකෙන් ලැබෙන ශුද්ධ ආදායම එහි සංවිධායකයින්ට අවුරුද්දකටම සෑහෙනවලු.
Hot debate. What do you think?
4
මන් කවමදාවත් නවකයන්ට රැග නොදෙන බවට,
මා බොහොම හිංසනය සහිත රැගක් කාපු දිනම අදිටන් කලා.
මා ජෙෂ්ට උත්තමයෙක් වූ විට,
මගේ මිතුරු බැචාලා කීප දෙනෙක් වත් එකේන් වැලක්වුවා.
සමහරුන් එක්ක වාද කළා, රැග දුන්නාය කියල කවදාවත් ‘ඔලුවන්ගේ ඔලු ගතිය’ අඩු නොවන බවත්,
ඒ වගේම ‘ඔලු ගති ඇති ජෙෂ්ටයෝ’ ඔලු නැති නවකයන්ට රැග දෙන එක වලක්වන්න
‘ඔලු ගති නැති ජෙෂ්ට උත්තමයන්’ බකන් නිලා ගෙන ඉන්නේ ඇයි කියල.
උන්ට ඒ ප්රශ්නෙට දෙන්න උත්තරයක් එදත් නෑ අදත් නෑ.
ඒ නිසා
ඔය රැග, ඉස්සර බහුතර කුල්ටෝ විසින් සුළුතර හරාලට දෙන්න පටන් අරන්,
ඊට පස්සේ නිදහස් අද්යාපනයත් එක්ක හරාල බහුතරය වුන විට
පොලියත් එක්ක,
සුළුතරයක් වූ කුල්ටන්ට දීමේ ප්රතිපලයක් කියා මා අසා තිබෙනවා.
දෙසැම්බර් 31 රෑ 12 ට රතින්ගා පත්තු කරනවා වගේ,
මේක සිංහල බෞද්ධ කොල්ලන්ගේ මහා බූරු පුස් වැඩක්.
අන්ධානුකරණයෙන් රැග දෙන මුන්ට පිස්සු.
කිසිම රැගක් බහුතර සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියට නොගැලපේ.
මේ අඩවියේ සමහර බූරුවන් කියාවි,
අපේ ‘සමහර සිංහල බෞද්ධ’ රජගොල්ලන්ගේ අන්තක්පුරේ ගෑනු හිර කැරන් හිටියේ,
බලෙන් නොවේ ගෑනුන්ගේ කැමැත්තෙන් කීව වගේ,
ඔය ළමයි ඔක්කොමල තම කැමැත්තෙන් තමයි රැග කන්නේ කියල!
සිංහල බෞද්ධයෙක් ලෙස
මට නම් මේවා දකින කොට
ලැජ්ජයි ලැජ්ජයි ලැජ්ජයි.
Well-loved.
8
Ranga Jayawardena Mahaththoya, Ada Budhudahamata thiyana lokuma Abiyogaya Anya Aagamikayangen nova sangevahanselagen bava itha pehadiliy.Anver manattunga web adaviyen obathumaata puluwan satya denaganna. Obathumage awadanayata ema web adaviye mo sadahankarami:
http://www.anvermanatunga.com.Obathumata satya soya gamankreemata deviyange pihita lebeva.
Hot debate. What do you think?
7
බුදු දහමට ඇති හානිදායක තත්ත්වයන් ගැන මුස්ලීම් කෙනෙක්ගේ වෙබ් අඩවියකින් ඉගෙන ගන්න ඕනැ ඇයි දැයි මට ඇති ගැටළුවකි. ත්රිපිටකයේ මනා කොට ධර්මය රැක ගන්නා ආකාරය තිබියදී බුදු දහම ගැන මුස්ලීම් අයගෙන් අප ඉගෙන ගත යුතු නැත.
Well-loved.
24
Hidden due to low comment rating. Click here to see.
Poorly-rated.
4
ඔබට සිංහල භාෂාව තේරුම් ගැනීමට නොහැකි බව පෙනෙයි.
ඉහත ලිපියේ දැක්වෙන්නේ “ප්රධාන වශයෙන්ම බුදු දහම රැක ගත යුත්තේ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින්” බව මිස “භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන්” යන්න නොවේ.
සාමාන්ය සිංහලයෙක්ටනම් සිංහල අකුරෙන් ලියා ඇති සිංහල භාෂාව තේරුම් ගැනීමට අපහසු වන්නේ නැත. එසේම මුස්ලීම් වෙබ් අඩවි වලින් බුදු දහම රැක ගන්නා ආකාරය ඉගෙන ගන්න කීමෙන් ඔබ කවුදැයි පැහැදිළි වෙයි.
Well-loved.
19
Rukmal>
රංග ජයවර්ධනයන්ගේ මතවාද වලට බොහෝ විට එකඟ නොවුනත්, ඔබ කරන පරිදි අන්වර් මනතුංගගේ බ්ලොගයට/කුරානයට ඕනෑ විදිහට ශ්රී ලාංකීය සමාජය හැඩ ගැන්වීමට උත්සහ කිරීම තුච්ච ව්යායාමයක් බව මම සිතමි. මනතුංගගේ බ්ලොගය කියවන විචාර බුද්ධියක් ඇති කෙනෙකුට තේරුම් යන කරුණක් තමයි, සිංහල ජාතිවාදීන්ගේ වැරදි පෙන්වමින් ඔහු උත්සහ කරන්නේ, එයට පිළිතුර මුස්ලිම් ජාතිවාදයක් ආදේශ කිරීම බවයි. මෙවන් කපටියන්ගෙන් ප්රවේශම් වන්න. කුරානය යනු මධ්යකාලීන අරාබියේ සමාජය හැඩ ගැන්වීමට සකස් කල ග්රන්ථයක් මිස වෙනත් දෙයක් නොවේ. විසි එක් වන සියවසේ ලෝකයට එය නොගැලපේ. ශ්රී ලාංකීය සමාජයේ වැරදි ඇත. එහෙත් එයට විසඳුම කුරානයේ කොතනකවත් නැත.
It is the same mistake done by many at many places but I just want to comment here. When say Islam is an old religion which does not suite the modern world, it will be a criticism against Lord Buddha and his teachings too. Teachings of Lord Buddhah do not belong to you or Sri Lankans only as well as Quran. Everyone has the right to read the both and it is the intelligent people select the good out of both. Please do not spit towards sky just because someone says. Think twice before you do it.
I am not telling that Buddhism is a new religion. But the thing with Islam is, unlike Buddhism it does not give its believers the right to choose. According to Islam, all non-believers are the enemy who deserve death by the sword. By the way, if you are serious in letting intelligent people decide, can you tell me some good things that can be taken from Islam, that has not being already said in Buddhism?
වැදගත් ලිපියක්
Hot debate. What do you think?
7